Holdet 2025 bi/2l - Undervisningsbeskrivelse

Undervisningsbeskrivelse

Stamoplysninger til brug ved prøver til gymnasiale uddannelser
Termin(er) 2025/26
Institution Køge Gymnasium
Fag og niveau Biologi C
Lærer(e) Jon Sommer Nagel
Hold 2025 bi/2l (2l bi)

Oversigt over gennemførte undervisningsforløb
Titel 1 1. Livet i en vanddråbe
Titel 2 2. Kost, fordøjelse og energiomsætning
Titel 3 3. Genetisk arv
Titel 4 4. Fra blomster og bier til forplantningsteknologi
Titel 5 5. Livet i ferskvand

Beskrivelse af de enkelte undervisningsforløb (1 skema for hvert forløb)
Titel 1 1. Livet i en vanddråbe

Stikord:
Prokaryote celler (bakterier) , eukaryote celler (plante-, dyre- og svampeceller), cellekerne, ribosom, mitokondrie, grønkorn= kloroplast. Cellemembranen opbygning og funktion. Membrantransport: (simpel) diffusion, faciliteret diffusion, osmose og aktiv transport. .
Mikroorganismer, bakterie-kolonier, agarplader, kimfald. Celledeling hos bakterier (binær fission). Gavnlige og sygdomsfremkaldende bakterier.

Eksperimentelt arbejde:
- mikroskopi af eukaryote celler
- kimfald
- osmose i kartofler (og vandpest)


Materialer:
Biologi i udvikling (2. udgave):  
https://biologiiudvikling-c2.ibog.nucleus.dk/?id=129
https://biologiiudvikling-c2.ibog.nucleus.dk/?id=139
https://biologiiudvikling-c2.ibog.nucleus.dk/?id=141
https://biologiiudvikling-c2.ibog.nucleus.dk/?id=142
https://biologiiudvikling-c2.ibog.nucleus.dk/?id=143
https://biologiiudvikling-c2.ibog.nucleus.dk/?id=144
https://biologiiudvikling-c2.ibog.nucleus.dk/?id=147
https://biologiiudvikling-c2.ibog.nucleus.dk/?id=148
https://biologiiudvikling-c2.ibog.nucleus.dk/?id=149  
https://biologiiudvikling-c2.ibog.nucleus.dk/?id=151
https://biologiiudvikling-c2.ibog.nucleus.dk/?id=130
https://biologiiudvikling-c2.ibog.nucleus.dk/?id=154
https://biologiiudvikling-c2.ibog.nucleus.dk/?id=155


vejledningen om kimfald:
https://docs.google.com/document/d/1sy4wmHf54mRW7GJn1jX8lSz9wiPMrN4h/edit?rtpof=true&sd=true


Vejledning om osmose i kartofler i saltvand:
https://docs.google.com/document/d/1VYT9JxquwllSGrAonC-CSRIJZ896khLn/edit?rtpof=true&sd=true&tab=t.0

Vejledning til mikroskopi af eukaryote celler:
https://docs.google.com/document/d/1Z-dz8s4B7eUlBbE6_f1WW-L67cOEPJrO/edit
Indhold
Kernestof:
Omfang Estimeret: 8,00 moduler
Dækker over: 8 moduler
Særlige fokuspunkter
Væsentligste arbejdsformer

Titel 2 2. Kost, fordøjelse og energiomsætning

Stikord:
Overblik over kroppens organsystemer.
Carbohydrater (=kulhydrater),  mono-, di- og polysakkarider.
Enzymers opbygning og funktion (det aktive center, substrat og produkt, reaktionshastighed, temperaturens betydning).
Fordøjelsessystemets opbygget og de enkelte deles funktion. Nedbrydning af makronæringsstofferne kulhydrat, protein og fedt med fokus på stivelse. Blodglukoseregulering vha. hormonerne insulin og glukagon, glykogen, insulin-receptor, glukose-transportprotein, glykogen, type 1-diabetes.
Proteiner/aminosyres opbygning og funktion. Fedtstoffer (fokus: triglycerider). Respiration og alkoholgæring. ADP, P og ATP.


Eksperimentelt arbejde:
- Nedbrydning af stivelse ved hjælp af amylase
- Måling af blodglukose (demo-forsøg)
- Undersøgelse af sukkeromsætning hos bagegær.

Materialer:
Biologi i udvikling (2. udgave):
https://biologiiudvikling-c2.ibog.nucleus.dk/?id=152
https://biologiiudvikling-c2.ibog.nucleus.dk/?id=131
https://biologiiudvikling-c2.ibog.nucleus.dk/?id=167
https://biologiiudvikling-c2.ibog.nucleus.dk/?id=172
https://biologiiudvikling-c2.ibog.nucleus.dk/?id=173
https://biologiiudvikling-c2.ibog.nucleus.dk/?id=174
https://biologiiudvikling-c2.ibog.nucleus.dk/?id=175
https://biologiiudvikling-c2.ibog.nucleus.dk/?id=176
https://biologiiudvikling-c2.ibog.nucleus.dk/?id=177
https://biologiiudvikling-c2.ibog.nucleus.dk/?id=145
https://biologiiudvikling-c2.ibog.nucleus.dk/?id=146
https://biologiiudvikling-c2.ibog.nucleus.dk/?id=169
https://biologiiudvikling-c2.ibog.nucleus.dk/?id=183
https://biologiiudvikling-c2.ibog.nucleus.dk/?id=184
https://biologiiudvikling-c2.ibog.nucleus.dk/?id=185
https://biologiiudvikling-c2.ibog.nucleus.dk/?id=186
https://biologiiudvikling-c2.ibog.nucleus.dk/?id=187
https://biologiiudvikling-c2.ibog.nucleus.dk/?id=188
https://biologiiudvikling-c2.ibog.nucleus.dk/?id=170
https://biologiiudvikling-c2.ibog.nucleus.dk/?id=171

- Vejledning - Nedbrydning af stivelse ved hjælp af amylase:
https://docs.google.com/presentation/d/11PsGILOuxJxqVmyA6Qv-r-K7RJDSRSvn/edit?slide=id.p1#slide=id.p1

- Vejledning - Undersøgelse af sukkeromsætning hos bagegær:
https://docs.google.com/document/d/1FTRvCBklQgkczlARZvZN3LvhnjW3p9_L/edit

Indhold
Kernestof:
Omfang Estimeret: 9,00 moduler
Dækker over: 10 moduler
Særlige fokuspunkter
Væsentligste arbejdsformer

Titel 3 3. Genetisk arv

Stikord:
DNAs opbygning og funktion, baseparingsprincippet, DNA-replikation. RNAs opbygning og funktion, proteinsyntese (transskription og translation), den genetiske kode, gener. Kromosomer (autosomer og kønskromosomer).
Genotype, fænotype, alleler, homozygot, heterozygot, recessiv, dominant
Autosomal nedarvning, Mitose og meiose, kromatider og overkrydsning.
Krydsningsskemaer og stamtræer.
Mutationer (genmutationer og kromosommutationer)
Evolution, naturlig selektion, biologisk variation, tilpasning, arter.


Eksperimentelt arbejde:
- Undersøgelse af Mendels 1. lov hos majsmutanter.
- Mikroskopi af mitose i rodspids af løg.
- Selektion af bønner.

Materialer:
- Biologi i udvikling (2.udgave):
https://biologiiudvikling-c2.ibog.nucleus.dk/?id=133
https://biologiiudvikling-c2.ibog.nucleus.dk/?id=208
https://biologiiudvikling-c2.ibog.nucleus.dk/?id=180
https://biologiiudvikling-c2.ibog.nucleus.dk/?id=209
https://biologiiudvikling-c2.ibog.nucleus.dk/?id=182
https://biologiiudvikling-c2.ibog.nucleus.dk/?id=213  
https://biologiiudvikling-c2.ibog.nucleus.dk/?id=213#c693%C2%A0
https://biologiiudvikling-c2.ibog.nucleus.dk/?id=211
https://biologiiudvikling-c2.ibog.nucleus.dk/?id=214
https://biologiiudvikling-c2.ibog.nucleus.dk/?id=218
https://biologiiudvikling-c2.ibog.nucleus.dk/?id=220
https://biologiiudvikling-c2.ibog.nucleus.dk/?id=210
https://biologiiudvikling-c2.ibog.nucleus.dk/?id=222
https://biologiiudvikling-c2.ibog.nucleus.dk/?id=221
https://biologiiudvikling-c2.ibog.nucleus.dk/?id=135
https://biologiiudvikling-c2.ibog.nucleus.dk/?id=259
https://biologiiudvikling-c2.ibog.nucleus.dk/?id=260
https://biologiiudvikling-c2.ibog.nucleus.dk/?id=262

- Vejledningen til forsøget med majsmutanterne:
https://docs.google.com/document/d/1UEpUmtUGpl99Rya2Tn-lkbKCesUVXOWU/edit?usp=sharing&ouid=100553093774765385790&rtpof=true&sd=true

- Animation af proteinsyntese:
https://www.youtube.com/watch?v=oefAI2x2CQM&t=75s

- vejledning - selektion hos bønner:
https://docs.google.com/document/d/1u2ExGXsGj8fqvcbKvOG9tDAJ84IywoLc/edit?usp=drive_link&ouid=100553093774765385790&rtpof=true&sd=true
Indhold
Kernestof:
Omfang Estimeret: 8,00 moduler
Dækker over: 10 moduler
Særlige fokuspunkter
Væsentligste arbejdsformer

Titel 4 4. Fra blomster og bier til forplantningsteknologi

Stikord:
Mandens kønsorganer (opbygning og funktion), produktion af sædceller, meiose.
Kvindens kønsorganer (opbygning og funktion), menstruationscyklus, udvikling og modning af follikler/æg og ægløsning. Befrugtning og graviditet.
Hormoner og hormonregulering. Overordnede kønshormoner (LH og FSH), østrogen, progesteron og testosteron. Positiv feedback og negativ feedback. Betydningen af hormonet HCG i forhold til graviditet.
Kunstig befrugtning (insemination + reagensbefrugtning/in vitro fertilisation + mikroinsemination)
Fosterdiagnostik ift. Downs syndrom (ultralydsskanning, doubletest, moderkagebiopsi og fostervandsprøve)
Det overordnede principp i ægsortering (præimplantationsgenetisk diagnostik, PGD)  

Eksperimentelt arbejde:
- Mikroskopi af snit af æggestokke og testikler.

Materialer:
- Biologi i udvikling (2. udgave):
https://biologiiudvikling-c2.ibog.nucleus.dk/?id=134
https://biologiiudvikling-c2.ibog.nucleus.dk/?id=228
https://biologiiudvikling-c2.ibog.nucleus.dk/?id=229
https://biologiiudvikling-c2.ibog.nucleus.dk/?id=230
https://biologiiudvikling-c2.ibog.nucleus.dk/?id=231
https://biologiiudvikling-c2.ibog.nucleus.dk/?id=232
https://biologiiudvikling-c2.ibog.nucleus.dk/?id=233
https://biologiiudvikling-c2.ibog.nucleus.dk/?id=234
https://biologiiudvikling-c2.ibog.nucleus.dk/?id=247
https://biologiiudvikling-c2.ibog.nucleus.dk/?id=301
https://biologiiudvikling-c2.ibog.nucleus.dk/?id=249
https://biologiiudvikling-c2.ibog.nucleus.dk/?id=302
https://biologiiudvikling-c2.ibog.nucleus.dk/?id=256
https://biologiiudvikling-c2.ibog.nucleus.dk/?id=306
https://biologiiudvikling-c2.ibog.nucleus.dk/?id=252
https://biologiiudvikling-c2.ibog.nucleus.dk/?id=304
https://biologiiudvikling-c2.ibog.nucleus.dk/?id=305
https://biologiiudvikling-c2.ibog.nucleus.dk/?id=307

- Vejledning - Mikroskopi af snit af æggestokke og testikler:   
https://docs.google.com/document/d/1yIXAmN17RTGLEk3sT42L6OrVvIHEKhYC/edit

Fosterdiagnostik og etik - at vide eller ikke at vide (Det Etiske Råd):
https://www.youtube.com/watch?v=VZVHTcpjMFg
Indhold
Kernestof:
Omfang Estimeret: 7,00 moduler
Dækker over: 7 moduler
Særlige fokuspunkter
Væsentligste arbejdsformer

Titel 5 5. Livet i ferskvand

Stikord:
Fotosynteses og respiration. planters opbygning og de forskellige deles funktion. Energistrømme, fødekæder og fødenet. Biotiske og abiotiske faktorer. kulstofs kredsløb,

Diffusion af ilt og kuldioxid. Diffusionshastighed i luft og i vand.
iltoptag hos vandlevende dyr og forskellige tilpasninger  (hudåndedræt, gæller, hæmoglobin, ånderør),
Døgnvariation i iltkoncentration i vand,

Eksperimentelt arbejde:
- Fotosyntese i vedbend/efeu
- Undersøgelse af vandkvaliteten i vandværksvandhullet vha. makrofaunametoden.
- Demonstrationsforsøg: Abiotiske faktorers (plantenæringsstoffer/gødning og lys) betydning for algevækst.

Materialer:
https://biologiiudvikling-c2.ibog.nucleus.dk/?id=136
https://biologiiudvikling-c2.ibog.nucleus.dk/?id=267
https://biologiiudvikling-c2.ibog.nucleus.dk/?id=268
https://biologiiudvikling-c2.ibog.nucleus.dk/?id=269
https://biologiiudvikling-c2.ibog.nucleus.dk/?id=270
https://biologiiudvikling-c2.ibog.nucleus.dk/?id=273
https://biologiiudvikling-c2.ibog.nucleus.dk/?id=275
https://biologiiudvikling-c2.ibog.nucleus.dk/?id=137
https://biologiiudvikling-c2.ibog.nucleus.dk/?id=278
https://biologiiudvikling-c2.ibog.nucleus.dk/?id=279
https://biologiiudvikling-c2.ibog.nucleus.dk/?id=280
https://biologiiudvikling-c2.ibog.nucleus.dk/?id=281
https://biologiiudvikling-c2.ibog.nucleus.dk/?id=282
https://biologiiudvikling-c2.ibog.nucleus.dk/?id=283
https://biologiiudvikling-c2.ibog.nucleus.dk/?id=271

Vejledning: Fotosyntese i vedbend/efeu
https://docs.google.com/document/d/1L966TB6A-R84Z5joOgG_qwj7-FMCREcP/edit

Vejledning: Undersøgelse af vandkvaliteten i vandværksvandhullet vha. makrofaunametoden.
https://docs.google.com/document/d/1CuBwTsIARmQWthHUujK5NM-W3QYcM-98/edit?rtpof=true&sd=true&tab=t.0
Indhold
Kernestof:
Omfang Estimeret: 6,00 moduler
Dækker over: 7 moduler
Særlige fokuspunkter
Væsentligste arbejdsformer