Holdet 3br gl A (2025/26) - Undervisningsbeskrivelse

menu

Undervisningsbeskrivelse

Stamoplysninger til brug ved prøver til gymnasiale uddannelser
Termin(er) 2023/24 - 2025/26
Institution Campus Kujalleq
Fag og niveau Grønlandsk A
Lærer(e) Bibi Kielsen
Hold 2023 GL/br (1b gl A, 2b gl A, 3br gl A)

Oversigt over gennemførte undervisningsforløb
Titel 1 Oqaasilerineq.
Titel 2 Atuakkialerineq.
Titel 3 1. års opgaveliornissaq pillugu, suliaqarneq.
Titel 4 Allatalerineq.
Titel 5 Nutaarsiassalerineq.
Titel 6 Oqaluttuatoqqat.
Titel 7 Realisme.
Titel 8 Aalasassimaarnerp nalaa.
Titel 9 Isumasiuineq.
Titel 10 Oqaluttuatoqqat.
Titel 11 Atuakkialerineq.
Titel 12 Nutaarsiassalerineq. 3.b Aalassassimaarnerit. 3.r.
Titel 13 Politikkikkut attaveqatigiinneq.

Beskrivelse af de enkelte undervisningsforløb (1 skema for hvert forløb)
Titel 1 Oqaasilerineq.

1.
Qulequtaq:
Oqaatsinik sammisaqarneq. (Oqaasilerineq - grammatik.)

2.
Imarisaa.
Eva Møller Thomassen: Oqaatsinik sammisaqarta.
Bibi Kielsenip oqaluutit annerit, minnerit, taggisaasat taggisillu atuuffii pillugit, suliai tunngavigineqarput.

3.
Qitiutillugit anguniakkat:
Oqaatsit atuuffiinik ilisimasaqarnissaq anguniarneqarpoq, aammalu oqaatsit oqaluttuassartaannik paasinninneq, oqaatsillu ilutsimikkut allanngorarnerannik paasinninnissaq anguniarneqarluni.

Ilinniartut oqalulluni allallunilu oqaatsit malittarisassaannik immikkoortitsisinnaanngussagaat, aammalu oqaatsit atuuffii oqallisigalugillu isummerfigisinnaanngussagaat anguniarneqarluni.
Allattariarsorluni oqaluttariarsornermilu oqaaseqatigiiliornermi malittariassat assigiinngissutaat maluginiarneqarpoq, oqaatsillu allanngoriartornerat begrebshistorisk metode tunngavigalugu, oqallisigineqarluni.

4.
Pingaarnertut suleriaatsit:
Atuartut ataatsimut atuartinneqarnerat.
Eqimattakkaarluni sulineq.
Indhold
Kernestof:
Omfang Estimeret: 12,00 moduler
Dækker over: 12 moduler
Særlige fokuspunkter
Væsentligste arbejdsformer

Titel 2 Atuakkialerineq.

Atuakkialerineq.

Undervisningen tager udgangspunkt i mundtlighed, hvor man her arbejder med litteratur.
Teoretisk arbejde (magisk realisme) integreres i tekstlæsningen, således at eleverne får indsigt i teori som et grundlag for analyse, fortolkning og perspektivering af tekster.


1.
Eva Møller Thomassen  aamma Jan Bæk
Kalaallisut aamma dansk 2.
Side 10 - 74



a)
Oqaluttualianik misissueqqissaarneq.

b)
OQALUTTARTAASEQ. (Fortælleelementer.)

- Oqaluttuani oqaluttuartaatsimik misissueqqissaarneq.

c)
Saqqummeeriaatsit. (Fremstillingsformer.)

d)
Sammiviliineq. (Synsvinkel og fortællertype.)

e)
INUTTANIK avatangiisinillu oqaluttuarinninneq. (Person og

miljøkarakteristik.)

f)
AVATANGIISINIK oqaluttuarinninneq.

g)
Tunngavilersuineq saaffiginneriaatsillu. (Argumentation og appelformer.)


2.
Kenneth Thomasma: Naya-Nuki.


------------

A)
Anguniakkat:

Matuani siunertaavoq atuartut atuakkiamik misissueqqissarnermik ilisimasaqalernissaat, atuakkiallu pitsaasup qanoq ittuusinnaaneranik naliliisinnaanngorneq. Tamatuma saniatigut nunamut allamut nuunnermi pisuutsit qanoq ittut naapitassaasinnaanerisa paasisaqarfiginissat

Ilanngullugu oqaatsinik atorneqartunik malussarniarneq nalinginnaasumillu naqitanik misissueqqissaarneq. Tamatumani allaaserinninnermik, nassuiaanermik  naliliinermillu immikkoortitssinnaalernissaq anguniarneqassaaq.

b)
Pingaarnertut suleriutsit.

Atuaqatigiit ataatsimut atuartinneqarput. Allattariarsorneq, atuakkamik nalunaarusiorsinnaaneq, eqimattakkaarluni sulineq, saqqummiussineq atuaqatigiillu ataatsimut oqaloqatiginerat, isumasiueqatiginerat oqallinnerallu ingerlanneqarput.


------------
Indhold
Kernestof:
Omfang Estimeret: 25,00 moduler
Dækker over: 22 moduler
Særlige fokuspunkter
Væsentligste arbejdsformer

Titel 3 1. års opgaveliornissaq pillugu, suliaqarneq.

1. års opgaveliassaq pillugu, paasissutissinneqarneq sungiusarnerlu.

- Najoqqutat.
- Allatap takissusia.
- Allatap aaqqissornera. (Formalia)
- Fodnoter il. il.
Indhold
Omfang Estimeret: 3,00 moduler
Dækker over: 4 moduler
Særlige fokuspunkter
Væsentligste arbejdsformer

Titel 4 Allatalerineq.

Allatalerineq (Itisiliineq).

IMARISAA:

Semesterimi kingullermi sammisagut iítinerusumik sammeqqilaassavagut.

Uani itisiliilluta sammivarput Naya-Nuki.


ANGUNIAKKAT:

Ilinniartut allatalerinermi itinerusumik ilisimasaqalernissaat anguniarneqarpoq.
Uani siunertaavoq, ilinniartut systemtiskimik sulinermik ineriartortitsissasut, aammalu atukkialernermi kalaallisut atuartitsinermi taaguusersuutinik paasinninnissaat atuisinnaanngornissaallu.

Itisiliilluni allatanik sammisaqarnermi anguniarneqarputtaaq, allatanik misissueqqissaarnermi isornartorsiuisinnaaneq aammalu akisussaassuseqartumik allanik eqqarsaatiginnissinnaaneq. Taama tunngaveqarluni, oqaluttariarsorluni allattariarsorlunilu allatalernermi,  suliamut tunngasunik ingerlatitseqqiisinnaaneq imaluunniit paasissutissiisinnaaneq (formidling) nutaanik ilisimasaqalersinnaaneq pilersitsinnaaneq aammalu nutaaliorluni pilersitsisinnaaneq anguniarneqarput.


PINGAARNERTUT SULERIAATSIT:

Atuartut ataatsimut atuartinneqarput. Allattariarsorneq pingaarnertut aallunneqarpoq.

Eqimattakkaarlni sulineq, saqqummiussineq ataatsimullu oqallinneq suleriutsitut pingaarnertut tunngavigineqarput.
Indhold
Kernestof:
Omfang Estimeret: 14,00 moduler
Dækker over: 12 moduler
Særlige fokuspunkter
Væsentligste arbejdsformer

Titel 5 Nutaarsiassalerineq.

Nutaarsiassalerineq.

1.
IMARISAA:

a)
Birgitte Darger, Kasper Lezuik, Claus Nielsen: Begreb om DANSK. Litteratur, sprog og medie. / Forfatterne og Dansklærerforeningens forlag. 2009. Qup. 95 - 107.

b)
Jan Bæk aamma Eva Møller Thomassen: Kalaallisut aamma Dansk i Grønland. IIN 2012. Qup. 66 - 92.

c)


d)

e)


2.
ANGUNIAKKAT.
Tusagassiutilernermi anguniarneqarput:

- Tusagassiinermi saqqummeeriaatsit suussisii assgiinngitsut. Soorlu:
   
     - Informationsartikler aammalu opinionsartikler; taakkulu undergenrii, soorlu:
      - Reportage, klumme, baggrundsartikel il. il.
Indhold
Kernestof:
Omfang Estimeret: 19,00 moduler
Dækker over: 18 moduler
Særlige fokuspunkter
Væsentligste arbejdsformer

Titel 6 Oqaluttuatoqqat.

Oqaluttuatoqqalerineq.

1.

QULEQUTAQ:

Oqaluttuatoqqanik sammisaqarneq.

2.
IMARISAA:
a)
Kirsten Thisted, ikiortigalugit Gâba Thorning & Arnaq Grove: Taama allattunga, Aron. Atuakkiorfik 1999. Qup. 7 - 21.

b)
Kirsten Thisted    -"-    -"-  

- Oqaluttuaq Kunummik iliarsunnguamik. Qup. 106 - 113.

- Oqaluttuaq Ungilattaqi. Qup. 175 - 178.

- Oqaluttuaq Ikinngutinnaariinnik. Qup. 137 - 139.

- Unikkaartuartoq Ungaaralak: Erup angakkussaraluarsimanerminik

  unikkaav. Qup. 54 - 64.

NAJOQQTARINEQARPUT aamma:

Arnaq Grove: Mundtlig Grønlandsk Forælletradition - Stilistisk, virkemidler. Kopi.

3.
ANGUNIAKKAT:

Oqaluttuatoqqat

-  sannaannik

  -  atuuffiinik

  - suussusiinik

  - oqaatsinillu atorneqartunik sunniutaannillu miissuilluni paasiniaaneq.


4.
PINGAARNERTUT SULERITSIT:

Atuartunik ataatsimut atuartitsineq. Ataasiakkaarluni marlukkaarlunilu suliaqarneq. Ataatsimoorluni oqallinneq saqqummiussinerlu.
Indhold
Kernestof:
Omfang Estimeret: 30,00 moduler
Dækker over: 19 moduler
Særlige fokuspunkter
Væsentligste arbejdsformer

Titel 7 Realisme.

1.
Qulequtaq:

Uanga - Inuttut ataasiakkaatut misigissutsit saqqummiussorneri - nassuerutiginninnerit. 1991 - 2009. (Realisme.)


2.
Imarisaa:

A.
Jan Bæk aamma Eva Møller Thomassen: Kalaallisut aamma dansk i Grønland 2.
           - Qup. 149 - 151. (Realisme.)

       
B.
Irene Rønn Lind: "Forklædt." Pænepsykopater og deres ofre, Bibi Kielsenimit kalaallisuunngortitat, atuartunut tunniunneqarput.

C.
Vivi Lynge Petrussen: Naalliutsitaanerup pissaanerani.


3.
Anguniagaq / Anguniakkat:

Atuagaq misissoqqissaarneqarpoq, najoqqutat atuakkialerinermi realismemi sammineqartut:

          -  Realisme.
          -  Social realisme
          -  Hverdagsrealisme.
          -  Beskidtrealisme.

tunngavigalugit, atuagaq tunngavissiorneqarluni paasiniarneqarpoq. Ilanngullugit, atuakkami inuttat pissusilersuutaasa itinerusumik paasineqarsinnaanerat anguniarlugu, Irene Rønn Lindip atuakkiaa misissueqqissaarnermi tunngavilersuutitut atorneqarpoq.


4.
Pingaarnertut suleriutsit:

Atauartut ataatsimut atuartinneqarput. Allattariarsorneq, apeqqutit aallaavigalugit suliaqarneq. Eqimattakkaarluni sulineq, saqqummiussineq ataatsimullu oqallinneq tunngavigalugit, sulinerit ingerlanneqarput.
Indhold
Kernestof:
Omfang Estimeret: 17,00 moduler
Dækker over: 13 moduler
Særlige fokuspunkter
Væsentligste arbejdsformer

Titel 8 Aalasassimaarnerp nalaa.

1.
QULEQUTAQ:

Aalassassimaarnerit nalaat.


2.
IMARISAA.

Katersuisoq: Eva Møller Thomassen. (Ilinniuiorfik Undervisningsmiddelforlag, Nuuk 2009.)

1.  "Nunarput sorsunnersuup appaata nalaani." (Tupaarnaq Rosing Olsen.)

2.  "Qulliit petruuliutortut nioqqutissallu nutaat." (Jørgen Fleischer.)

3.  "Danmarkip nunatsinnut ajortuliai." (Apollooraq Mogensen.)

4.  "Tuluartoq."  - Siulequt. (Ole Brandt.)

5.   Værk -  "Qooqa." (Ole Brandt.)  Ole Brandtip kingornussassiai & Milik Publishing, 2018.)

6.  "Qaallorimmi illinersiorata." (Malik Høegh.)

7. "Takusiuk Nunarput." (Aqqaluk Lynge.)


3.
ANGUNIAKKAT.

Kalaallisut atuakkialerinermi piffissaq "Ikaarsaalernerup nalaa." inuiaqatigiinni atuagassiani atuakkiornikkullu oqallisigisat pillugit, misissuilluni paasiniaaneq matumani sammineqarpoq.
Anguniarneqarportaaq piffissap pineqartup inuiaqatigiit kalaallit inuiaqatigiittut ingerlaneranni killiffiat paasisaqarfiginiarlugu, sammisaqarneq.

Apeqqutit pingaarutillit, matumani qitiutinneqartut ilaatigut makku sammisami qitiutinneqarput:

      -  Eqqumiitsuliortut silarsuaanni (atukkiortut taalliortullu) saqqummiussaat
         inuiaqatigiinnut kalaallinut qanoq sunniuteqarpat?
      -  Ajornartorsiutit / oqallisigisariaqartutut isigisat qanoq ittut, inuiaqatigiinnut
         kalaallinut oqallisigisassanngorlugit, atuakkiarineqarlutillu taalliarineqarpat?
  
4.
PINGAARNERTUT SULERIAATSIT.

Atuartut ataatsimut atuartinneqarput. Allattariarsorneq, apeqqutit aallaavigalugit suliaqarneq. Eqimattakkaarluni sulineq, saqqummiussineq ataatsimullu oqallinneq atorneqarput.


Indhold
Kernestof:
Omfang Estimeret: 14,00 moduler
Dækker over: 27 moduler
Særlige fokuspunkter
Væsentligste arbejdsformer

Titel 9 Isumasiuineq.

Indhold
Omfang Estimeret: 8,00 moduler
Dækker over: 6 moduler
Særlige fokuspunkter
Væsentligste arbejdsformer

Titel 10 Oqaluttuatoqqat.

Oqaluttuatoqqat.



1.

QULEQUTAQ:

Oqaluttuatoqqanik sammisaqarneq.

2.
IMARISAA:
a)
Kirsten Thisted, ikiortigalugit Gâba Thorning & Arnaq Grove: Taama allattunga, Aron. Atuakkiorfik 1999. Qup. 7 - 21.

b)
Kirsten Thisted    -"-    -"-  

- Oqaluttuaq Igimarasussummik nuliaminik iisumik.

- Oqaluttuaq Ungilattaqi.

- Oqaluttuaq Ikinngutinnaariinnik. Qup. 137 - 139.

- Unikkaartuartoq Ungaaralak: Erup angakkussaraluarsimanerminik

  unikkaav. Qup. 54 - 64.

NAJOQQTARINEQARPUT aamma:

Arnaq Grove: Mundtlig Grønlandsk Forælletradition - Stilistisk, virkemidler. Kopi.

3.
ANGUNIAKKAT:

Oqaluttuatoqqat

-  sannaannik

  -  atuuffiinik

  - suussusiinik

  - oqaatsinillu atorneqartunik sunniutaannillu miissuilluni paasiniaaneq.


4.
PINGAARNERTUT SULERITSIT:

Atuartunik ataatsimut atuartitsineq. Ataasiakkaarluni marlukkaarlunilu suliaqarneq. Ataatsimoorluni oqallinneq saqqummiussinerlu.
Indhold
Kernestof:
Omfang Estimeret: 12,00 moduler
Dækker over: 12 moduler
Særlige fokuspunkter
Væsentligste arbejdsformer

Titel 11 Atuakkialerineq.

Siumut isiginialernerup nalaa.
1.
Qulequtaq.

SIUMUT ISIGINIALERNERUP NALAA:
Qulequtaq 2.

Siumut isiginialernerup nalaa. 1930 - 49.

Imarisaa:

a)   Kalaallit peqatigiinnermikkut illersoqatigiillutik angusaqarnerusinnaanerinik kajumissaarisuulluinnarsimasoq:
      Tigusiffik: Kammammii Olsen: Kalaallit Nunanni sulisartoqarnerup oqaluttuassartaa. Atuakkat 1996.
b)   Inuiaqatigiittut misigissuseq: Avgo Lynge.
      Tigusiffik: Aaqqissuisoq Ulrik Rosing, Avgo Lynge - Suliai katersat, Atuakkiortoq 2000.
c)   Nutaanngorsaaneq: Henrik Skydsbjerg: Nunarput ukiuni 20-ni namminersornerulerneq. (ISBN 87-90393 - 37 - 8)
d)   Politikkikkut eqiilerneq: Kalaallit naalakkersuinerat, Taasassat pingaarnerit pingaannginnerillu, Atuakkiorfik 1989.
e)   Haagimi eqqartuussineq inerneralu: Avgo Lynge: Aaqqissuisoq  Ulrik Rosing, Avgo Lynge - Suliai katersat, Atuakkiortoq
      2000.
f)   VÆRK.
      Avgo Lynge: Ukiut 300-nngornerat. Atuakkiorfik 1986.

Taallat:

a)   Avgo Lynge: Aalisartut qangatut. / Erinarsuutit tungujortut.
b)   Pavia Petersen: Ullut pilluarnavissut ulloraakka. / Erinarsuutit tungujortut.
c)   Kristen Poulsen:   Anguniagaqartoq sorsugassaqararaaq. / Erinarsuutit tungujortut.


ANGUNIAKKAT:

Piffissaq pllugu, allagaateqarnikkut, atuakkiornikkut taakkiaateqarnikkullu oqallisigisat pillugit, misissuilluni paasiniaaneq. Anguniarneqarportaaq piffissap pineqartup nalaani, inuiaqatigiit inuiaqatigiittut ingerlaneanni killiffiat paasisaqarfigineqassasoq.


PINGAARNERTUT SULERIAATSIT:

Atuartut ataatsimut atuartinneqarput. Allattariarsorneq, apeqqutit aalaavigalugit suliaqarneq. Eqimattakkaarluni sulineq, saqqummiussineq ataatsimoorluni oqallinneq aammalu multiple choice atorlugit, eqqaamasassanik pigiliussiniarneq.
Indhold
Kernestof:
Omfang Estimeret: 20,00 moduler
Dækker over: 15 moduler
Særlige fokuspunkter
Væsentligste arbejdsformer

Titel 12 Nutaarsiassalerineq. 3.b Aalassassimaarnerit. 3.r.

Atuaqatigiit avillugit sammisat assigiinngitsut marluk sammineqassapput.
Tamatumunnga pissutaavoq, atuaqatigiit 3. g. - mi aatsaat atuaqatigiileramik. 3.b. niuernermut sammivilimmik ingerlataqarput 1.g- lu qarsullugu, 2.g. - mi aallartillutik. 3.r. 1.g. - mi aallartipput. Samminikuusaat naligiissarniarlugit, taama tunngaveqarluta atuarneq ingerlatissallugu, isumaqatigiippugut. Pisariaqavimat.


3.r. Aalassassimaarnerit nalaat ingerlatissavaat. 3.b. Nutaarsiassalerissapput. 1.
QULEQUTAQ:

Nutaarsiassalerineq.


2.
IMARISAA:

a)
Birgitte Darger, Kasper Lezuik Hansen, Claus Nielse: Begreb om DANSK. Litteratur, sprog og medier. /Forfatterne og Dansklærerforeningens forlag, 2009- Qup. 95 - 107.
(Kalaallisut: Bibi Kielsen.)


b)
Tusagasiinermi suussutsit: Tisusiffik: Inernettet. (Reportage, klumme, itisiliilluni tuniliaqutsiineq il. il. qanoq imaluunniit suut aqqutigalugit, nutaarsiassani ilisarineqarsinnaappat?)

c)
Eva Møller Thomassen aamma Jan Bæk: Kalaallisut aamma Dansk i Grønland. IIN 2012. Qup. 66 - 92.

d)
Allattoq: Arne Mølgaard.

Qulequtaq: Nersutaateqarneq imminut akilersinnaanngitsoq.

Tigusiffik: Sermitsiaq. Nr. 35.

Ulloq saqqummerfia: 29. august 2025.

e)


f)


3.
ANGUNIAKKAT:

Nutaarsiassalernerinermi anguniarneqarpoq, nutaarsiassalerinermi naatsorsuutit qanoq atorneqarsinnaanerannik misissuilluni paasiniaaneq; aammalu saaffiginneriaatsit, Pathos, logos ethosilu aallaavigalugit, nutaarsiassanik misissuineq.

Matumani anguniarneqarputtaaq, oqaatigisaq, tunngavik patsillu sakkugalugit, nutaarsiassanik misissueqqissaarsinnaaneq aammalu nutaarsiassat suussusiinik immikkoortitsisinnaalernissaq.

- Saaffiginneriaatsit: Ethos, Pathos, Logos.

- Tunngavilersuutit: Oqaatigisaq, tunngavik patsillu.

- Suussutsit: Omnibusaviser, Tabloidaviser taakkunanilu allaaserisat: Informationsartikler opinionsartikelillu. Taakku taanni suussutsit, soorlu: Reportage, interview, klumme, kronik il. il.

- Tusagassiortup suleriaasii: Tusagassiortup paasisaminik allannguinani ingerlatitseqqinnera. Tusagassiortup misissukkaminik paasisaminillu itisiliilluni saqqummiinera.

- Nutaarsiassalerinermi piumasaqaatit arfineq pingasut.


4.
ANGUNIAKKAT:
Atuartut ataatsimut atuartinneqarput. Allattariarsorneq, allatanik nalunaarusiorneq, eqimattakkaarluni sulineq, saqqummiineq ataatsimootlunilu oqallinneq.



3.b.
: 1.
QULEQUTAQ:

Aalassassimaarnerit nalaat.


2.
IMARISAA.

Katersuisoq: Eva Møller Thomassen. (Ilinniuiorfik Undervisningsmiddelforlag, Nuuk 2009.)

1.  "Nunarput sorsunnersuup appaata nalaani." (Tupaarnaq Rosing Olsen.)

2.  "Qulliit petruuliutortut nioqqutissallu nutaat." (Jørgen Fleischer.)

3.  "Danmarkip nunatsinnut ajortuliai." (Apollooraq Mogensen.)

4.  "Tuluartoq."  - Siulequt. (Ole Brandt.)

5.   Værk -  "Qooqa." (Ole Brandt.)  Ole Brandtip kingornussassiai & Milik Publishing, 2018.)

6.  "Qaallorimmi illinersiorata." (Malik Høegh.)

7. "Takusiuk Nunarput." (Aqqaluk Lynge.)


3.
ANGUNIAKKAT.

Kalaallisut atuakkialerinermi piffissaq "Ikaarsaalernerup nalaa." inuiaqatigiinni atuagassiani atuakkiornikkullu oqallisigisat pillugit, misissuilluni paasiniaaneq matumani sammineqarpoq.
Anguniarneqarportaaq piffissap pineqartup inuiaqatigiit kalaallit inuiaqatigiittut ingerlaneranni killiffiat paasisaqarfiginiarlugu, sammisaqarneq.

Apeqqutit pingaarutillit, matumani qitiutinneqartut ilaatigut makku sammisami qitiutinneqarput:

      -  Eqqumiitsuliortut silarsuaanni (atukkiortut taalliortullu) saqqummiussaat
         inuiaqatigiinnut kalaallinut qanoq sunniuteqarpat?
      -  Ajornartorsiutit / oqallisigisariaqartutut isigisat qanoq ittut, inuiaqatigiinnut
         kalaallinut oqallisigisassanngorlugit, atuakkiarineqarlutillu taalliarineqarpat?
  
4.
PINGAARNERTUT SULERIAATSIT.

Atuartut ataatsimut atuartinneqarput. Allattariarsorneq, apeqqutit aallaavigalugit suliaqarneq. Eqimattakkaarluni sulineq, saqqummiussineq ataatsimullu oqallinneq atorneqarput.
Indhold
Kernestof:
Omfang Estimeret: 10,00 moduler
Dækker over: 14 moduler
Særlige fokuspunkter
Væsentligste arbejdsformer