Holdet 2023 GL/pq - Undervisningsbeskrivelse

menu

Undervisningsbeskrivelse

Stamoplysninger til brug ved prøver til gymnasiale uddannelser
Termin(er) 2023/24 - 2025/26
Institution Campus Kujalleq
Fag og niveau Grønlandsk A
Lærer(e) Bibi Kielsen
Hold 2023 GL/pq (1p gl A, 2p gl A, 3pq gl A)

Oversigt over gennemførte undervisningsforløb
Titel 1 Oqaasilerineq.
Titel 2 Atuakkialerineq.
Titel 3 1. års opgave introduktion og øvelse.
Titel 4 Allatalerineq.
Titel 5 Oqaluttuatoqalerineq.
Titel 6 Realisme.
Titel 7 Romantik.
Titel 8 Siumut isiginialernerup nalaa.
Titel 9 Nutaarsiassalerineq.
Titel 10 Aalassassimaarnerit nalaat.
Titel 11 Taallialerineq.
Titel 12 Forløb#11

Beskrivelse af de enkelte undervisningsforløb (1 skema for hvert forløb)
Titel 1 Oqaasilerineq.

Oqaasilerineq.

1.
Siunertaq:

Oqaasilerinermi siunertaavoq, atuartut atuakkianik, allatanik, oqaluttulluunniit tusarnaarlugit, oqaatsit eqqortut atorlugit allanneq oqalunnerlu ilinniassagaat.

2.
Ilkkagassat:

Taggisit.
- Tunngaviusumik taggisit allanngorarfiisa immikkoortissinnaanngornissat.
Soorlu taggisit ersiummik, -ik, -uk, -ak-mik naanillit allamoortutaallutik qanoq atuuffeqarnerat sungiusassavaat.

Oqaluutit.
- Oqaluutit annerit sammineqassapput.
- Oqaluutit annerit susullit.
- Oqaluutit annerit susullit susallillu.
- Oqaluutit annerit susullit, sasallit pisallillu.

Oqaluutit minnerit.
- Oqaluutit minnerit susullit.
- Oqaluutit minnerit susullit susallillu.
- Oqaluutit minnerit susullit, susallit pisallillu.

Oqaaseqatigiilerineq.
- Oqaaseqatigiilerinermi sungiusarneqassapput taggisit oqaluutit annerit minnerillu oqaaseqatigiinni atuuffii.

3.
Atuakkat atorneqartut.

- Eva Møller Thomassen: Oqaatsinik sammisaqarta.IIKNN 2018

- Bibi Kielsen: Taggisit. (Nammineq suliat.)
- Bibi Kielsen: Oqaluutit annerit minnerillu.
Indhold
Kernestof:
Omfang Estimeret: 14,00 moduler
Dækker over: 15 moduler
Særlige fokuspunkter
Væsentligste arbejdsformer

Titel 2 Atuakkialerineq.

Atuakkialerineq.

Atuakkialerineq.

Undervisningen tager udgangspunkt i mundtlighed, hvor man her arbejder med litteratur.
Teoretisk arbejde (realisme) integreres i tekstlæsningen, således at eleverne får indsigt i teori som et grundlag for analyse, fortolkning og perspektivering af tekster.

Anvendt Litteratur:.

1.
Eva Møller Thomassen  aamma Jan Bæk
Kalaallisut aamma dansk 1.
Side 10 - 74.


a)
Oqaluttualianik misissueqqissaarneq.

b)
OQALUTTARTAASEQ. (Fortælleelementer.)

- Oqaluttuani oqaluttuartaatsimik misissueqqissaarneq.

c)
Saqqummeeriaatsit. (Fremstillingsformer.)

d)
Sammiviliineq. (Synsvinkel og fortællertype.)

e)
INUTTANIK avatangiisinillu oqaluttuarinninneq. (Person og

miljøkarakteristik.)

f)
AVATANGIISINIK oqaluttuarinninneq.

g)
Tunngavilersuineq saaffiginneriaatsillu. (Argumentation og appelformer.)


2.
Ahmed Akkari: ASA OQUNALU - Iliveqarfimmi tillinniat.


------------

A)
Anguniakkat:

Matuani siunertaavoq atuartut atuakkiamik misissueqqissarnermik ilisimasaqalernissaat, atuakkiallu pitsaasup qanoq ittuusinnaaneranik naliliisinnaanngorneq. Tamatuma saniatigut nunamut allamut nuunnermi pisuutsit qanoq ittut naapitassaasinnaanerisa paasisaqarfiginissat

Ilanngullugu oqaatsinik atorneqartunik malussarniarneq nalinginnaasumillu naqitanik misissueqqissaarneq. Tamatumani allaaserinninnermik, nassuiaanermik  naliliinermillu immikkoortitssinnaalernissaq anguniarneqassaaq.

b)
Pinaarnertut suleriutsit.

Atuaqatigiit ataatsimut atuartinneqarput. Allattariarsorneq, atuakkamik nalunaarusiorsinnaaneq, eqimattakkaarluni suline, saqqummiussineq atuaqatigiillu ataatsimut oqaloqatiginerat, isumasiueqatiginerat oqallinnerallu ingerlanneqarput.
Indhold
Kernestof:
Omfang Estimeret: 18,00 moduler
Dækker over: 13 moduler
Særlige fokuspunkter
Væsentligste arbejdsformer

Titel 3 1. års opgave introduktion og øvelse.

!. års opgavelerineq.
Indhold
Kernestof:
Omfang Estimeret: 6,00 moduler
Dækker over: 8 moduler
Særlige fokuspunkter
Væsentligste arbejdsformer

Titel 4 Allatalerineq.

Allatalerineq.

Allatalerineq (Itisiliineq).

IMARISAA:

Semesterimi kingullermi sammisagut iítinerusumik sammeqqilaassavagut.

Uani itisiliilluta sammivarput Asa Oqunalu.


ANGUNIAKKAT:

Ilinniartut allatalerinermi itinerusumik ilisimasaqalernissaat anguniarneqarpoq.
Uani siunertaavoq, ilinniartut systemtiskimik sulinermik ineriartortitsissasut, aammalu atukkialernermi kalaallisut atuartitsinermi taaguusersuutinik paasinninnissaat atuisinnaanngornissaallu.

Itisiliilluni allatanik sammisaqarnermi anguniarneqarputtaaq, allatanik misissueqqissaarnermi isornartorsiuisinnaaneq aammalu akisussaassuseqartumik allanik eqqarsaatiginnissinnaaneq. Taama tunngaveqarluni, oqaluttariarsorluni allattariarsorlunilu allatalernermi,  suliamut tunngasunik ingerlatitseqqiisinnaaneq imaluunniit paasissutissiisinnaaneq (formidling) nutaanik ilisimasaqalersinnaaneq pilersitsinnaaneq aammalu nutaaliorluni pilersitsisinnaaneq anguniarneqarput.


PINGAARNERTUT SULERIAATSIT:

Atuartut ataatsimut atuartinneqarput. Allattariarsorneq pingaarnertut aallunneqarpoq.

Eqimattakkaarlni sulineq, saqqummiussineq ataatsimullu oqallinneq suleriutsitut pingaarnertut tunngavigineqarput.
Indhold
Kernestof:
Omfang Estimeret: 15,00 moduler
Dækker over: 10 moduler
Særlige fokuspunkter
Væsentligste arbejdsformer

Titel 5 Oqaluttuatoqalerineq.

Oqaluttuatoqqalerineq.

1.

QULEQUTAQ:

Oqaluttuatoqqanik sammisaqarneq.

2.
IMARISAA:
a)
Kirsten Thisted, ikiortigalugit Gâba Thorning & Arnaq Grove: Taama allattunga, Aron. Atuakkiorfik 1999. Qup. 7 - 21.

b)
Kirsten Thisted    -"-    -"-  

- Oqaluttuaq Kunummik iliarsunnguamik. Qup. 106 - 113.

- Oqaluttuaq Ungilattaqi. Qup. 175 - 178.

- Oqaluttuaq Ikinngutinnaariinnik. Qup. 137 - 139.

- Unikkaartuartoq Ungaaralak: Erup angakkussaraluarsimanerminik

  unikkaav. Qup. 54 - 64.

NAJOQQTARINEQARPUT aamma:

Arnaq Grove: Mundtlig Grønlandsk Forælletradition - Stilistisk, virkemidler. Kopi.

3.
ANGUNIAKKAT:

Oqaluttuatoqqat

-  sannaannik

  -  atuuffiinik

  - suussusiinik

  - oqaatsinillu atorneqartunik sunniutaannillu miissuilluni paasiniaaneq.


4.
PINGAARNERTUT SULERITSIT:

Atuartunik ataatsimut atuartitsineq. Ataasiakkaarluni marlukkaarlunilu suliaqarneq. Ataatsimoorluni oqallinneq saqqummiussinerlu.
Indhold
Kernestof:
Omfang Estimeret: 15,00 moduler
Dækker over: 21 moduler
Særlige fokuspunkter
Væsentligste arbejdsformer

Titel 6 Realisme.

1.
Qulequtaq:

Uanga - Inuttut ataasiakkaatut misigissutsit saqqummiussorneri - nassuerutiginninnerit. 1991 - 2009. (Realisme.)


2.
Imarisaa:

A.
Jan Bæk aamma Eva Møller Thomassen: Kalaallisut aamma dansk i Grønland 2.
           - Qup. 149 - 151. (Realisme.)

       
B.
Irene Rønn Lind: "Forklædt." Pænepsykopater og deres ofre, Bibi Kielsenimit kalaallisuunngortitat, atuartunut tunniunneqarput.

C.
Vivi Lynge Petrussen: Naalliutsitaanerup pissaanerani.


3.
Anguniagaq / Anguniakkat:

Atuagaq misissoqqissaarneqarpoq, najoqqutat atuakkialerinermi realismemi sammineqartut:

          -  Realisme.
          -  Social realisme
          -  Hverdagsrealisme.
          -  Beskidtrealisme.

tunngavigalugit, atuagaq tunngavissiorneqarluni paasiniarneqarpoq. Ilanngullugit, atuakkami inuttat pissusilersuutaasa itinerusumik paasineqarsinnaanerat anguniarlugu, Irene Rønn Lindip atuakkiaa misissueqqissaarnermi tunngavilersuutitut atorneqarpoq.


4.
Pingaarnertut suleriutsit:

Atauartut ataatsimut atuartinneqarput. Allattariarsorneq, apeqqutit aallaavigalugit suliaqarneq. Eqimattakkaarluni sulineq, saqqummiussineq ataatsimullu oqallinneq tunngavigalugit, sulinerit ingerlanneqarput.
Indhold
Kernestof:
Omfang Estimeret: 20,00 moduler
Dækker over: 22 moduler
Særlige fokuspunkter
Væsentligste arbejdsformer

Titel 7 Romantik.

Romantikki.

1.
Qulequtaq: Taallialerineq - Inuiattut eqeernerup nalaa - Romatikki.


2.
Imarisaa:

Jan Bæk aamma Eva Møller Thomassen: Kalaallisut aamma Dansk i Grønland 2.

          - Qup. 125 - 128. Romantikki.

Frederik Nielsen: Ilaanni unnulermat. Qup. 113.
Rasmus Lybert: Ullorissat. Qup. 133.
Henrik Lund: Nunarput utoqqarsuanngoravit. Qup. 135.
Frederik Nielsen: Panna Qilassuaq allaaqqivissoq. Qup. 137.

Najoqqutatut sammineqarput aamma "oqaatsit sunniiniutit". Matumani qitiutillugit, najooqutatut atorpagut:

-     Anersaaliineq.
-     Inuttut pissusiliineq.
-     Assersuussineq.
-     Assilianngortitsineq. (Metafor.)

Taakku qallunaatoortitsinermi atuakkat isumassarsiorfittut atorlugit, katersorneqarput

3.
Anguniakkat:

Teori romantik tunngavigalugu, taallani oqaatsit qitiutillugit, taallanik misissueqqissaarneq, matumani sammineqarpoq.

Sammineqarpoq aamma piffissaq "Inuiattut eqeernerup nalaa,  tunngavilersukkamik paasiniarneqarpoq. Tamanna qulaani eqqaaneqareersutut, teori romantik pillugu, allaaserisat najoqqutaralugit ingerlanneqarpoq.

4.
Pingaarnertut suleriaatsit:

Atuartut ataatsimut atuartinneqarput. Allattariarsorneq, oqaatsinik pinngiarneq, nalorsitsaarineq, oqallisiginninneq aallaavigalugit suliaqarneq. Eqimattakkaarluni sulineq, saqqummiussineq ataatsimullu oqallinneq atorneqarput.
Indhold
Kernestof:
Omfang Estimeret: 12,00 moduler
Dækker over: 8 moduler
Særlige fokuspunkter
Væsentligste arbejdsformer

Titel 8 Siumut isiginialernerup nalaa.

1.
QULEQUTAQ:

Siumut isiginialernerup nalaa.


2.
IMARISAA:

a)
Kalaallit peqatigiinnermikkut illersoqatigiillutik angusaqarnerusinnaanerinik kajumissaarisuulluartarsimasoq.

Tigusiffik:
Kammaammii Olsen: Kalaallit Nunaanni sulisartoqarnerup oqaluttuassartaa. Atuagkat 1996.

b)
Inuiaqatigiittut misigissuseq: Augo Lynge. Aaqqissuisoq Ulrik Rosing. Augo Lynge - Suliai katersat, Atuakkiorfik 2000.

c)
Nutaanngorsaaneq: Henrik Skydsbjerg: Nunarput ukiuni 20-ni namminersornerulerneq. (ISBN 87 - 90393 - 37 - 8)

d)
Politikkikkut eqiilerneq: Kalaallit nnalakkersuinerat, Taasassat pingaarnerit pinaannginnerillu. Atuakkiorfik 1989.

e)
Haagimi eqqartuussineq inerneralu: Augo Lynge: Aaqqissuisoq Ulrik Rosing: Augo Lynge - Suliai katersat. Atuakkiorfik 2000.

f)
Augo Lynge: Ukiut 300-nngornerat. Atuakkiorfik 1986. (Værk.)

TAALLAT:

a)
Augo Lynge: Aaalisartut qangatut. (Erinarsuutit tungujortut.)

b)
Pavia Petersen: Ullut pilluarnavissut ulloraakka. (Erinarsuutit tungujortut.)

c)
Kristen Poulsen: Anguniagaqartoq sorsugassaqararaaq. (Erinarsuutit tungujortut.)



3.
ANGUNIAKKAT:

Piffissaq pillugu taalliornikkut, atuakkiornikkut inuiaqatigiinnilu atuagassiani oqallisigisat pillugit, misissuilluni paasiniaaneq. Anguniarneqarportaaq, piffissap pineqartup inuiaqatigiit inuiaqatigiittut ingerlaneranni killifiannik paasisaqarnissaq.


4.
PINGAARNERTUT SULERIUTSIT:

Atuartut ataatsimut atuartinneqarput. Apeqqutit aallaavigalugit, oqallinneq allattariarsorlunilu suliaqarneq. Eqimattakkaarluni sulineq, saqqummiussineq ataatsimoorlunilu oqallinneq.
Indhold
Kernestof:
Omfang Estimeret: 20,00 moduler
Dækker over: 32 moduler
Særlige fokuspunkter
Væsentligste arbejdsformer

Titel 9 Nutaarsiassalerineq.

1.
QULEQUTAQ:

Nutaarsiassalerineq.


2.
IMARISAA:

a)
Birgitte Darger, Kasper Lezuik Hansen, Claus Nielse: Begreb om DANSK. Litteratur, sprog og medier. /Forfatterne og Dansklærerforeningens forlag, 2009- Qup. 95 - 107.
(Kalaallisut: Bibi Kielsen.)


b)
Tusagasiinermi suussutsit: Tisusiffik: Inernettet. (Reportage, klumme, itisiliilluni tuniliaqutsiineq il. il. qanoq imaluunniit suut aqqutigalugit, nutaarsiassani ilisarineqarsinnaappat?)

c)
Eva Møller Thomassen aamma Jan Bæk: Kalaallisut aamma Dansk i Grønland. IIN 2012. Qup. 66 - 92.

d)
Allattoq: Arne Mølgaard.

Qulequtaq: Nersutaateqarneq imminut akilersinnaanngitsoq.

Tigusiffik: Sermitsiaq. Nr. 35.

Ulloq saqqummerfia: 29. august 2025.

e)


f)


3.
ANGUNIAKKAT:

Nutaarsiassalernerinermi anguniarneqarpoq, nutaarsiassalerinermi naatsorsuutit qanoq atorneqarsinnaanerannik misissuilluni paasiniaaneq; aammalu saaffiginneriaatsit, Pathos, logos ethosilu aallaavigalugit, nutaarsiassanik misissuineq.

Matumani anguniarneqarputtaaq, oqaatigisaq, tunngavik patsillu sakkugalugit, nutaarsiassanik misissueqqissaarsinnaaneq aammalu nutaarsiassat suussusiinik immikkoortitsisinnaalernissaq.

- Saaffiginneriaatsit: Ethos, Pathos, Logos.

- Tunngavilersuutit: Oqaatigisaq, tunngavik patsillu.

- Suussutsit: Omnibusaviser, Tabloidaviser taakkunanilu allaaserisat: Informationsartikler opinionsartikelillu. Taakku taanni suussutsit, soorlu: Reportage, interview, klumme, kronik il. il.

- Tusagassiortup suleriaasii: Tusagassiortup paasisaminik allannguinani ingerlatitseqqinnera. Tusagassiortup misissukkaminik paasisaminillu itisiliilluni saqqummiinera.

- Nutaarsiassalerinermi piumasaqaatit arfineq pingasut.


4.
ANGUNIAKKAT:
Atuartut ataatsimut atuartinneqarput. Allattariarsorneq, allatanik nalunaarusiorneq, eqimattakkaarluni sulineq, saqqummiineq ataatsimootlunilu oqallinneq.
Indhold
Kernestof:
Omfang Estimeret: 15,00 moduler
Dækker over: 12 moduler
Særlige fokuspunkter
Væsentligste arbejdsformer

Titel 10 Aalassassimaarnerit nalaat.

1.
QULEQUTAQ:

Aalassassimaarnerit nalaat.


2.
IMARISAA.

Katersuisoq: Eva Møller Thomassen. (Ilinniuiorfik Undervisningsmiddelforlag, Nuuk 2009.)

1.  "Nunarput sorsunnersuup appaata nalaani." (Tupaarnaq Rosing Olsen.)

2.  "Qulliit petruuliutortut nioqqutissallu nutaat." (Jørgen Fleischer.)

3.  "Danmarkip nunatsinnut ajortuliai." (Apollooraq Mogensen.)

4.  "Tuluartoq."  - Siulequt. (Ole Brandt.)

5.   Værk -  "Qooqa." (Ole Brandt.)  Ole Brandtip kingornussassiai & Milik Publishing, 2018.)

6.  "Qaallorimmi illinersiorata." (Malik Høegh.)

7. "Takusiuk Nunarput." (Aqqaluk Lynge.)


3.
ANGUNIAKKAT.

Kalaallisut atuakkialerinermi piffissaq "Ikaarsaalernerup nalaa." inuiaqatigiinni atuagassiani atuakkiornikkullu oqallisigisat pillugit, misissuilluni paasiniaaneq matumani sammineqarpoq.
Anguniarneqarportaaq piffissap pineqartup inuiaqatigiit kalaallit inuiaqatigiittut ingerlaneranni killiffiat paasisaqarfiginiarlugu, sammisaqarneq.

Apeqqutit pingaarutillit, matumani qitiutinneqartut ilaatigut makku sammisami qitiutinneqarput:

      -  Eqqumiitsuliortut silarsuaanni (atukkiortut taalliortullu) saqqummiussaat
         inuiaqatigiinnut kalaallinut qanoq sunniuteqarpat?
      -  Ajornartorsiutit / oqallisigisariaqartutut isigisat qanoq ittut, inuiaqatigiinnut
         kalaallinut oqallisigisassanngorlugit, atuakkiarineqarlutillu taalliarineqarpat?
  
4.
PINGAARNERTUT SULERIAATSIT.

Atuartut ataatsimut atuartinneqarput. Allattariarsorneq, apeqqutit aallaavigalugit suliaqarneq. Eqimattakkaarluni sulineq, saqqummiussineq ataatsimullu oqallinneq atorneqarput.
Indhold
Kernestof:
Omfang Estimeret: 20,00 moduler
Dækker over: 19 moduler
Særlige fokuspunkter
Væsentligste arbejdsformer

Titel 11 Taallialerineq.

Taallialerineq.

1.
Matumani taallanik sammisaqarnermi siunertaavoq atuartut nammineerlutik inuiaqatigiinni (nunarsuarmilu) pisunut isummersorsinnaanngornissaat nalilersuisinnaanngornissaallu; aammalu oqaatsinik nakimaatsumik atuisinnaanngornissaat.

Taamaaliornikkut atuartut taallat imarisaannik "oqaluttuassartaannillu" ilisimasaqalernissaat anguniarneqarpoq, taakkulu kulturikkut inuiaqatigiinnullu qanoq sutigullu attuumassuteqarnerannik takunnissinnaaneq sungiusarneqassalluni.

Taamaaliornikkut aamma inuttut pissuseqarnermut tunngasut kusanartulerinermullu (æstetik) tunngasunik naliliisinnaaneq naleqqiussisinnaanerlu aamma ilinniarneqassapput.


3.
Frederik Nielsen: Qilak, nuna, imaq allallu.


Pavia Petersen: Nunarsuup avannaani issittumi. (190)

Pavia Petersen: Tatsit sikupput. (191)

Pavia Petersen: Okober qimaatippat aasaq pisooq. (198)

Pavia Petersen: Apummit matuugaapput naasunnguit. ( 200)

Pavia Petersen: Tarrippoq seqineq kitaanut. (216)
Indhold
Kernestof:
Omfang Estimeret: 12,00 moduler
Dækker over: 25 moduler
Særlige fokuspunkter
Væsentligste arbejdsformer

Titel 12 Forløb#11

Indhold
Omfang Estimeret: Ikke angivet
Dækker over: 0 moduler
Særlige fokuspunkter
Væsentligste arbejdsformer